Янгиликлар

Ўзбекистон-Хитой ҳамкорлигида яратилган ZF-UZvac-2021 вакцинаси бўйича баёнот

Ўзбекистон Республикаси ҳукумати топшириғига биноан Инновацион ривожланиш вазирлиги Хитой Фанлар Академияси Микробиология институти ва Хитойнинг Zhifei Longcom Biopharmaceutical Co.,Ltd компанияси ҳамкорлигида янги коронавирусга қарши рекомбинант вакцинанинг тадқиқотларини биргаликда ўтказмоқда. Zhifei Longcom компаниясининг вакцинасини Ўзбекистонда клиник тадқиқотларини ўтказишга танлангани сабаблари энг юқори хавфсизлик профилига эга рекомбинант вакцина бўлганлиги ҳамда биринчи ва иккинчи клиник синовларнинг натижаларига кўра ножўя таъсири камлиги (0,3-0,5%дан кам)дир. Бундан ташқари, Т-хотира ҳужайраларининг ҳосил бўлиши юқорилиги, Нон-нейтралловчи ва нейтралловчи антитаналар ўртасидаги мувозанат мавжудлиги каби илмий кўрсаткичлар ҳам бу танловимизнинг сабаблари деб келтиришимиз мумкин.

Ушбу вакцина COVID-19 вируси гликопротеинининг рецепторга боғланувчи доменини CHO рекомбинант ҳужайралари ёрдамида кўпайтирилиб, тозаланиб ва алюминий гидроксиди қўшиш орқали тайёрланган. Ноябрь ойидан бошлаб Zhifei Longcom Biopharmaceutical Co.Ltd компаниясининг 8 та ходими Ўзбекистонга етиб келган ва ҳозирги кунга қадар Илғор технологиялар марказинининг 30 нафар олимлари, вирусология институти ва бошқа тиббиёт муассасаларининг 112 нафар тиббиёт ходимлари билан биргаликда тадқиқотларни ўтқазишмоқда. Учинчи босқич клиник синовлари 7000 минг кўнгиллилар қатнашмоқда.

Тадқикотларда ҳар бир кўнгилли иштирокчи 28 кун оралиғи билан 3 та дозада «вакцина/плацебо» схемасида эмланди. Бугунга келиб Ўзбекистонда Хитойнинг коронавирусга қарши ZF 2001 вакцина синовида иштирок этиш учун умумий ташриф буюрганлар - 14326 нафарни ташкил этди. Улардан 6829 нафар кўнгилли вакцинанинг 1-дозаси, 2862 нафар кўнгилли вакцинанинг 2-дозаси ва 25 нафар кўнгилли 3-доза билан эмланди.

Вакцинанинг хавфсизлигини тизимли кузатиш ҳар бир эмлашдан кейин 0-7 кун давомида амалга оширилди. Кўнгиллилар томонидан фаол ҳисобот шаклида ва тадқиқотчилар томонидан ҳар бир эмлашдан кейин 8-30 кун давомида мунтазам кузатувлар ўтказилиб, ножўя таъсирлар тўғрисида маълумотлар йиғилди. 3-даражадаги ножўя таъсирлар кузатилмаган ва ушбу вакцинадан фойдаланиш билан боғлиқ жиддий ножўя таъсирлар аниқланмаган.

Шу кунгача вакцина қабул қилган кўнгиллиларнинг ҳеч бирида ўта ножўя салбий таъсир кузатилмади, фақатгина 5 кишида бир неча кундан сўнг бартараф бўлган аллергик реакция қайд этилди.

Ҳозирги кунгача ўтқазилган тадқиқотлар иммунизация қилинганидан кейин SARS-CoV-2 вирусига қарши нейтралловчи антитаналарнинг микропатогенез усули орқали аниқланганда камида 4 баробар ўсиши аниқланди. SARS-CoV-2 вируси RBD оқсили билан боғланувчи антитаналарнинг иммунофермент анализи орқали аниқланганда титри камида 11 марта ошганлиги аниқланди.

Ўзбекистонлик олимлар ушбу вакцинани тадқиқотларида фаол қатнашганлигини инобатга олиб Хитойлик ҳамкорлар томонидан бизни мамлакатимиз вакцина яратувчи сифатида тан олинди ва унинг номи ZF-UZvac-2021 деб номланди. Вакцина яратилишида ҳамкор томон сифатида Ўзбекистонга вакцина имтиёзли нархларда ва етарли қувватларда етказиб берилади. Шунингдек, “Zhifei Longcom Biopharmaceutical Co.,Ltd” компанияси вакцинасини Ўзбекистонда маҳаллийлаштириш бўйича ишларни Инновацион ривожланиш вазирлиги ҳузуридаги Илғор технологиялар маркази билан ҳамкорликда амалга ошириш бўйича музокаралар олиб борилмоқда.